Tafakkur Academy | Ilmiy nashr

O'ZBEKISTON HUDUDIDA YOZUV TIZIMLARINING SHAKILLANISHI VA TARIXIY TARAQQIYOTI

Muallif: Ziyodullayev Doniyor
Sana : 14.02.2026
Jurnal : 2026-yil, 2-son
2026-yil, 1-son

ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada O'zbekiston hududi va Markaziy Osiyo mintaqasida yozuvning paydo bo'lishi, rivojlanishi va turli davrlardagi o'zgarishlari tahlil qilinadi. Tadqiqot qadimgi davrdan to o'rta asrlargacha bo'lgan davrdagi asosiy yozuv tizimlarini - So'g'd, Xorazm, Baktria, qadimgi turkiy runik va arabcha yozuvlarni qamrab oladi. Maqolada har bir yozuv tizimining paydo bo'lish sharoitlari, xususiyatlari va madaniy-tarixiy ahamiyati ochib berilgan. Arxeologik topilmalar, epigrafik yodgorliklar va tarixiy manbalar asosida O'zbekiston hududida yozuv madaniyatining shakillanish jarayoni ko'rsatilgan.
Kalit so'zlar: yozuv tizimlari, So'g'd yozuvi, Xorazm yozuvi, Baktria yozuvi, runik yozuv, O'rta Osiyo, epigrafika, qadimgi yozma yodgorliklar.


FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Livshits V.A. Sogdiyskaya epigrafika Sredney Azii i Semirech'ya. SPb.: Filologicheskiy fakultet SPbGU, 2008.
2. Rtveladze E.V. Tsivilizatsii, gosudarstva, kultury Tsentralnoy Azii. Tashkent: IICAS, 2012.
3. Smirnova O.I. Ocherki iz istorii Sogda. Moscow: Nauka, 1970.
4. Henning W.B. The date of the Sogdian Ancient Letters // BSOAS. 1948. Vol. 12.
5. Livshits V.A. Khorezmiyskiy yazyk. Moscow: Nauka, 1984.
6. Tolstov S.P. Po drevnim del'tam Oksa i Yaksarta. Moscow: Izdatelstvo vostochnoy literatury, 1962.
7. Freiman A.A. Khorezmiyskiy yazyk // Yazyki narodov SSSR. Vol. 1. Moscow, 1966.
8. Sims-Williams N. Bactrian Documents from Northern Afghanistan. Vol. 1-3. London: Nour Foundation, 2000-2012.
9. Zeimal E.V. The political history of Transoxiana // History of civilizations of Central Asia. Vol. 3. Paris: UNESCO, 1996.
10. Sims-Williams N. New light on ancient Afghanistan: the decipherment of Bactrian. London: SOAS, 1997.
11. Malov S.E. Pamyatniki drevnetyurkskoy pismennosti. Moscow-Leningrad: AN SSSR, 1951.
12. Klyashtorny S.G., Livshits V.A. The Sogdian inscription of Bugut revised // Acta Orientalia Hungaricae. 1972. Vol. 26.
13. Tekin T. A Grammar of Orkhon Turkic. Bloomington: Indiana University, 1968.
14. Barthold V.V. Turkestan down to the Mongol invasion. London: Luzac & Co, 1968.
15. Kennedy H. The Great Arab Conquests. London: Weidenfeld & Nicolson, 2007.
📄 PDF yuklash
- + ⬇ Yuklab olish ✕ Yopish
Yuqoriga