Tafakkur Academy | Ilmiy nashr

O'ZBEKISTON HUDUDIDA YOZUV TIZIMLARINING SHAKILLANISHI VA TARIXIY TARAQQIYOTI

Muallif: Ziyodullayev Doniyor

Sana: 14.02.2026

Qisqa matn:

ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada O'zbekiston hududi va Markaziy Osiyo mintaqasida yozuvning paydo bo'lishi, rivojlanishi va turli davrlardagi o'zgarishlari tahlil qilinadi. Tadqiqot qadimgi davrdan to o'rta asrlargacha bo'lgan davrdagi asosiy yozuv tizimlarini - So'g'd, Xorazm, Baktria, qadimgi turkiy runik va arabcha yozuvlarni qamrab oladi. Maqolada har bir yozuv tizimining paydo bo'lish sharoitlari, xususiyatlari va madaniy-tarixiy ahamiyati ochib berilgan. Arxeologik topilmalar, epigrafik yodgorliklar va tarixiy manbalar asosida O'zbekiston hududida yozuv madaniyatining shakillanish jarayoni ko'rsatilgan.
Kalit so'zlar: yozuv tizimlari, So'g'd yozuvi, Xorazm yozuvi, Baktria yozuvi, runik yozuv, O'rta Osiyo, epigrafika, qadimgi yozma yodgorliklar.

To‘liq maqola:

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Livshits V.A. Sogdiyskaya epigrafika Sredney Azii i Semirech'ya. SPb.: Filologicheskiy fakultet SPbGU, 2008.
2. Rtveladze E.V. Tsivilizatsii, gosudarstva, kultury Tsentralnoy Azii. Tashkent: IICAS, 2012.
3. Smirnova O.I. Ocherki iz istorii Sogda. Moscow: Nauka, 1970.
4. Henning W.B. The date of the Sogdian Ancient Letters // BSOAS. 1948. Vol. 12.
5. Livshits V.A. Khorezmiyskiy yazyk. Moscow: Nauka, 1984.
6. Tolstov S.P. Po drevnim del'tam Oksa i Yaksarta. Moscow: Izdatelstvo vostochnoy literatury, 1962.
7. Freiman A.A. Khorezmiyskiy yazyk // Yazyki narodov SSSR. Vol. 1. Moscow, 1966.
8. Sims-Williams N. Bactrian Documents from Northern Afghanistan. Vol. 1-3. London: Nour Foundation, 2000-2012.
9. Zeimal E.V. The political history of Transoxiana // History of civilizations of Central Asia. Vol. 3. Paris: UNESCO, 1996.
10. Sims-Williams N. New light on ancient Afghanistan: the decipherment of Bactrian. London: SOAS, 1997.
11. Malov S.E. Pamyatniki drevnetyurkskoy pismennosti. Moscow-Leningrad: AN SSSR, 1951.
12. Klyashtorny S.G., Livshits V.A. The Sogdian inscription of Bugut revised // Acta Orientalia Hungaricae. 1972. Vol. 26.
13. Tekin T. A Grammar of Orkhon Turkic. Bloomington: Indiana University, 1968.
14. Barthold V.V. Turkestan down to the Mongol invasion. London: Luzac & Co, 1968.
15. Kennedy H. The Great Arab Conquests. London: Weidenfeld & Nicolson, 2007.

PDF
- + ⬇ Yuklab olish ✕ Yopish
Yuqoriga